Pola Retradio en Esperanto https://pola-retradio.org Pola RetRadio - nia komuna lingvomedio Mon, 28 Sep 2026 06:46:33 +0000 eo-UY hourly 1 https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2020/04/cropped-273109_193525014037475_2133838_o-32x32.png Pola Retradio en Esperanto https://pola-retradio.org 32 32 Redakcia teamo: Barbara PIETRZAK / Gabriela KOSIARSKA / Milada SZWEDO / Maciej JASKOT / Krystyna GROCHOCKA / Tomasz MILLER / Saliĥ ZAKIROV / Bruce CRISP no episodic podcast Pola Retradio en Esperanto https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/powerpress/PRR-simbolo.jpg https://pola-retradio.org TV-G esperanto,pola,polonia,polskieElsendoj fare de eksa Esperanto-redakcio de Pola Radio.heredanto de Esperanto-redakcio de Pola Radiobarbarinella@gmail.com E_elsendo el la 25.09.2026 https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-25-09-2026/ https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-25-09-2026/#respond Fri, 25 Sep 2026 21:48:11 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44630 En la 1502-a E_elsendo el la 25.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• Hodiaŭ post kelka paŭzo ni denove invitas vin konatiĝi kun interesa polo, geologo, kiu meritiĝis por Nederlando, Indonezio kaj Pollando, prof. Józef Zwierzycki, kiu eĉ dum 24 jaroj faris esplorojn en la Nederlanda Hindio, la nuna Indonezio.
• Post elektitaj historiaj datoj ni proponas kulturkronikajn informojn. Hodiaŭ temas pri interesa ekspozicio pretigata en Varsovio lige kun la 800-a mortodatreveno de s-ta Francisko; pri restaŭro de la historia pavilono en la somera rezidejo Branicki-familio apud Bjalistoko; pri impona kolektista donaco de kelkdek horloĝoj por la muzeo en Wilanów.
• En la E-komunuma segmento ni informas pri la nunjara eldono de la tradukkonkurso Lucija Borčić, por kiu konkursaĵojn necesas sendi ĝis la 10-a de oktobro (hes.keu@gmail.com); pri la lanĉo de la dumviva membreco en la Societo Zamenhof (uea.org/gk/1325a1).
• Hodiaŭ ni komune aŭskultas fragmenton de la kanto de Feri Floro „Mi rakontas”. La foto prezentas la Nederlandan Hindion, en kiu dum 24 jaroj laboris la heroo de nia felietono. (Clockwork Orange z niderlandzkiej Wikipedii) CC BY-SA 3.0.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003. La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso:
https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

.

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-25-09-2026/feed/ 0 full 29:36 barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak)noEn la 1502-a E_elsendo el la 25.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Hodiaŭ post kelka paŭzo ni denove invitas vin konatiĝi kun interesa polo, geologo, kiu meritiĝis por Nederlando, Indonezio kaj Pollando, prof. Józef Zwierzycki, kiu eĉ dum 24 jaroj faris esplorojn en la Nederlanda Hindio, la nuna Indonezio.• Post elektitaj historiaj datoj ni proponas kulturkronikajn informojn. […]En la 1502-a E_elsendo el la 25.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Hodiaŭ post kelka paŭzo ni denove invitas vin konatiĝi kun interesa polo, geologo, kiu meritiĝis por Nederlando, Indonezio kaj Pollando, prof. Józef Zwierzycki, kiu eĉ dum 24 jaroj faris esplorojn en la Nederlanda Hindio, la nuna Indonezio.• Post elektitaj historiaj datoj ni proponas kulturkronikajn informojn. […]esperanto,pola,polonia,polskie E_elsendo el la 20.09.2026 https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-20-09-2026/ https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-20-09-2026/#comments Mon, 21 Sep 2026 20:31:22 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44593 En la 1501-a E_elsendo el la 20.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• Hodiaŭ nia antaŭmikrofona gasto estas Ruth “Margo” Keves-Cohen, renkontita ĉi-somere dum la 1-a Virina Kongreso en Graz. Ni ekscias pri ŝia vojo al la E-komunumo kaj multaj respondecaj taskoj, kiujn ŝi plenumis kaj plenumas i.a. en E-versio de Duolingo, estraraneco en ESF kaj laboroj pri PIV.
• En la komencaj aktualaĵoj – post i.a. elektitaj historiaj datoj – ni informas pri prof. Deptuła el Pollando, nova eksperto de WHO; pri juna polo distingita per Young Courage Award de la Sveda Wallenberg-Akademio; pri Inglot-kosmetikaĵoj el Pollando.
• Nian sciencan temon ni dediĉas al internaciaj esploroj, kiujn partoprenis polaj sciencistoj, pri la rolo de pupiloj por rekoni/ekzameni la cerbofunkciadon.
• Hodiaŭ ni komune proponis aŭskulti fragmenton de la kanto „Espero brilas en la Mallumo” por la teksto de Andreo Rygielski el la jutuba profilo WaveSculptor.
•  La akompana foto afiŝita de Alekso Miller en Telegramo prezentas grupon de kelkaj usonaj kongresanoj dum la 111-a UK. En la dua vico en verda T-ĉemizo troviĝas nia hodiaŭa antaŭmikrofona gasto, Ruth “Margo” Keves-Cohen.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003. La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso:
https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-20-09-2026/feed/ 1 full 27:44 barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak)noEn la 1501-a E_elsendo el la 20.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Hodiaŭ nia antaŭmikrofona gasto estas Ruth “Margo” Keves-Cohen, renkontita ĉi-somere dum la 1-a Virina Kongreso en Graz. Ni ekscias pri ŝia vojo al la E-komunumo kaj multaj respondecaj taskoj, kiujn ŝi plenumis kaj plenumas i.a. en E-versio de Duolingo, estraraneco en ESF kaj laboroj pri […]En la 1501-a E_elsendo el la 20.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • Hodiaŭ nia antaŭmikrofona gasto estas Ruth “Margo” Keves-Cohen, renkontita ĉi-somere dum la 1-a Virina Kongreso en Graz. Ni ekscias pri ŝia vojo al la E-komunumo kaj multaj respondecaj taskoj, kiujn ŝi plenumis kaj plenumas i.a. en E-versio de Duolingo, estraraneco en ESF kaj laboroj pri […]esperanto,pola,polonia,polskie Pupilgrandeco kaj cerbofunkciado https://pola-retradio.org/2026/09/pupilgrandeco-kaj-cerbofunkciado/ https://pola-retradio.org/2026/09/pupilgrandeco-kaj-cerbofunkciado/#respond Sun, 20 Sep 2026 15:38:03 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44623 La memorperturboj apartenas al la plej karakterizaj simptomoj de la maljuniĝanta cerbo, Alzheimer-malsano, epilepsio kaj multaj psikiatriaj malsanoj. Tial sciencistoj de jaroj serĉas fidindajn parametrojn, kiuj ebligus sekvi la memorprocezojn en la cerbo en reala tempo. Evidentiĝis, ke eĉ malgrandaj ŝanĝoj en la pupilgrandeco povas atesti pri tio, kiel funkcias la memoro. La pupiloj reagas ne nur je lumo. Ilia diametro ŝanĝiĝas sub la influo de la nervosistemo kaj funkciado de neŭrotransigiloj respondecaj pri atento, emocioj kaj lernado. En la lastaj jaroj ĉiam pli da esploroj pruvas, ke la ŝanĝoj en pupilgrandeco povas signali memorprocezojn. Polaj sciencistoj pruvis, ke tiuj signaloj aperas ankoraŭ antaŭ ol la homo parkeros/lernos aŭ rememoros la informon.
Esploristoj el la Politekniko de Gdansko, la ĉeĥa Politekniko en Prago kaj la usona Mayo Clinic ekzamenis, ĉu efektive ŝanĝo en pupilgrandeco spegulas la aktivecon de cerbo registritan pli frue helpe de plej progresintaj neŭrofizjologiaj metodoj. La rezultoj estis publikigitaj en Scientific Reports.
La eksperimenton partoprenis sep junaj pacientoj suferantaj medikamentorezistan epilepsion, en kies cerboj jam antaŭe estis instalitaj elektrodoj por monitori atakojn. Dank’ al tio eblis samtempe registri la cerboaktivecon kaj observi pupilreagojn sen la neceso de kromaj procedoj.
La partoprenantoj plenumis klasikan esploron pri epizoda memoro. Unue ili rigardis vortoliston sur la ekrano, sekve faris mallongajn matematikajn operaciojn kaj fine klopodis rekrei/rememori dum 30 sekundoj laŭble plej multajn vortojn.
La esplorrezultoj elmontris, ke laŭ grandeco de pupiloj eblis antaŭvidi ĉu koncerna persono efike parkeris vortoliston. Kio estas aparte interesa, la diferencoj en la pupilgrandeco aperis ankoraŭ antaŭ ol la lernota vorto estis prezentita, je ĉirkaŭ 400-600 milisekundoj. Dum la rekreado/ rememorado simila efiko estis ankaŭ konstatita je ĉirkaŭ 100 -300 milisekundoj antaŭ la eldirita vorto.
Analizoj elmontris, ke pupilgrandeco estis same sentema, kaj ofte eĉ pli frua signalo pri efika parkerado ol indicoj registritaj de elektrodoj intsalitaj en la cerbo.
Pliaj esploroj devas rilati al tio, ĉu similaj dependecoj estos same evidentaj ĉe personoj sanaj kaj dum alispecaj taskoj rilate la memoron. Se la esplorrezultoj estos konfirmitaj en pli grandaj esploroj pupilmetrio povos esti praktike aplikota en la monitorado de kognaj funkcioj ĉe senjoroj, pacientoj kun neŭrologiaj malsanoj aŭ subigitaj al rekapabligado.

El la elsendo 20.09.2026. Legas Barbara – 03′ 58″

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/pupilgrandeco-kaj-cerbofunkciado/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noLa memorperturboj apartenas al la plej karakterizaj simptomoj de la maljuniĝanta cerbo, Alzheimer-malsano, epilepsio kaj multaj psikiatriaj malsanoj. Tial sciencistoj de jaroj serĉas fidindajn parametrojn, kiuj ebligus sekvi la memorprocezojn en la cerbo en reala tempo. Evidentiĝis, ke eĉ malgrandaj ŝanĝoj en la pupilgrandeco povas atesti pri tio, kiel funkcias la memoro. La pupiloj reagas […]La memorperturboj apartenas al la plej karakterizaj simptomoj de la maljuniĝanta cerbo, Alzheimer-malsano, epilepsio kaj multaj psikiatriaj malsanoj. Tial sciencistoj de jaroj serĉas fidindajn parametrojn, kiuj ebligus sekvi la memorprocezojn en la cerbo en reala tempo. Evidentiĝis, ke eĉ malgrandaj ŝanĝoj en la pupilgrandeco povas atesti pri tio, kiel funkcias la memoro. La pupiloj reagas […]esperanto,pola,polonia,polskie Prof. Aleksander Deptuła, nova eksperto de WHO https://pola-retradio.org/2026/09/prof-aleksander-deptula-nova-eksperto-de-who/ https://pola-retradio.org/2026/09/prof-aleksander-deptula-nova-eksperto-de-who/#respond Sun, 20 Sep 2026 15:34:47 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44620 D-ro Aleksander Deptuła, profesoro de la toruna Universitato Nikolao Kopernik, kaj la nacia konsultanto pri medicina mikrobiologio, estis invitita al la eksperta-konsulta grupo de la Monda Sanorganizo.
La nomumo rilatas al la projekto Antimikroba Administrado, Infektopreventado kaj Kontrolo (AMS-IPC), realigata kun la subteno de la programo EU4Health. Ĝia celo estas plifortigi agadojn koncerne la respondecan aplikadon de antibiotikoj. Temas ankaŭ pri la antaŭmalhelpado kaj kontrolo de infektiĝoj en sanprotektaj centroj.
Kadre de la projekto, ekspertoj estos vizitantaj eŭropajn hospitalojn kaj observos kiel estas organizita la laboro rilate al la antibiotika terapio kaj al la infektokontrolo. Ilia tasko estos identigi spacojn postulantajn plibonigon kaj sekve doni subtenon al sancentroj en prilaborado kaj envivigo de taŭgaj solvoj.
La konsultanoj interŝanĝos siajn spertojn kaj dividos, kunhavigos sukcesajn praktikojn. Dank’ al tio konoj kaj praktikoj de unuopaj landoj estos utiligitaj por perfektigi la protektadon de pacientoj en pliaj eŭropaj sancentroj.

El la elsendo 20.09.2026. Legas Maciek – 01′ 23″

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/prof-aleksander-deptula-nova-eksperto-de-who/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noD-ro Aleksander Deptuła, profesoro de la toruna Universitato Nikolao Kopernik, kaj la nacia konsultanto pri medicina mikrobiologio, estis invitita al la eksperta-konsulta grupo de la Monda Sanorganizo. La nomumo rilatas al la projekto Antimikroba Administrado, Infektopreventado kaj Kontrolo (AMS-IPC), realigata kun la subteno de la programo EU4Health. Ĝia celo estas plifortigi agadojn koncerne la respondecan […]D-ro Aleksander Deptuła, profesoro de la toruna Universitato Nikolao Kopernik, kaj la nacia konsultanto pri medicina mikrobiologio, estis invitita al la eksperta-konsulta grupo de la Monda Sanorganizo. La nomumo rilatas al la projekto Antimikroba Administrado, Infektopreventado kaj Kontrolo (AMS-IPC), realigata kun la subteno de la programo EU4Health. Ĝia celo estas plifortigi agadojn koncerne la respondecan […]esperanto,pola,polonia,polskie Mateusz Dobrowolski kun Young Courage Award https://pola-retradio.org/2026/09/mateusz-dobrowolski-kun-young-courage-award/ https://pola-retradio.org/2026/09/mateusz-dobrowolski-kun-young-courage-award/#respond Sun, 20 Sep 2026 15:31:19 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44618 Raoul Wallenberg-akademio kreiĝis en 2001 laŭ la iniciato de Nina Lagergren, la fratino de la konata sveda diplomato, kiu dum la 2-a mondmilito savis en Budapeŝto milojn da judoj kaj post la aresto fare la Ruĝa Armeo en 1944 perdiĝis en Sovetunio.
La Akademio celas veki ĉe junaj homoj civilan kuraĝon, eduki ilin por demokratio kaj homaj rajtoj. Young Courage Award distingas personojn ekde la 13-a ĝis la 20-a vivojaroj, kiuj estas kandidatigitaj de personoj privataj, lernejoj kaj svedaj ambasadoj. En 2026 estis distingitaj junuloj i.a. el Kanado, Greklando, Hungario, Usono, Tanzanio kaj Ugando.
Inter ii troviĝis la 17-jaraĝa Mateusz Dobrowolski el Pollando. La stokholma Wallenberg-akademio agnoskis liajn aktivadojn favore al la homaj rajtoj, mediprotektado kaj lian civitanan engaĝiĝon. Mateusz Dobrowolski ekde plej juna aĝo engaĝiĝis al la socia laboro komence en la lernaja estraro kaj Societo de Infanamikoj, sekve favore al la naturprotektado en kunlaboro kun Monda Natur-Fonduso. Disponante pri la ebleco labori en laboratorio Mateusz Dobrowolski sisteme aktivis por la pureco de loka rivero.
Ne kaŝante la ĝojon pro la internacia distingo li forte emfazis, ke la ĉefa motivo dum lia ĉiutaga laboro estas ĝojo esprimata de homo, homoj, al kiuj oni donas helpon. Mateusz Dobrowolski estas la dua polo akirinta la titolon Young Courage Award. En 2025 ĝi estis atribuita al Tomasz Biera el Varsovio.

El la elsendo 20.09.2026. Legas Milada – 02′ 52″

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/mateusz-dobrowolski-kun-young-courage-award/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noRaoul Wallenberg-akademio kreiĝis en 2001 laŭ la iniciato de Nina Lagergren, la fratino de la konata sveda diplomato, kiu dum la 2-a mondmilito savis en Budapeŝto milojn da judoj kaj post la aresto fare la Ruĝa Armeo en 1944 perdiĝis en Sovetunio. La Akademio celas veki ĉe junaj homoj civilan kuraĝon, eduki ilin por demokratio […]Raoul Wallenberg-akademio kreiĝis en 2001 laŭ la iniciato de Nina Lagergren, la fratino de la konata sveda diplomato, kiu dum la 2-a mondmilito savis en Budapeŝto milojn da judoj kaj post la aresto fare la Ruĝa Armeo en 1944 perdiĝis en Sovetunio. La Akademio celas veki ĉe junaj homoj civilan kuraĝon, eduki ilin por demokratio […]esperanto,pola,polonia,polskie Inglot-kosmetikaĵoj el Pollando https://pola-retradio.org/2026/09/inglot-kosmetikajoj-el-pollando/ https://pola-retradio.org/2026/09/inglot-kosmetikajoj-el-pollando/#respond Sun, 20 Sep 2026 15:26:46 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44616 De pli ol 40 jaroj la pola kosmetikaĵa marko Inglot akiris firman pozicion sur la kosmetikaĵa merkato. Ĝia ĉefa klientaro troviĝas en Pollando, kie Inglot disponas pri ĉirkaŭ 70 propraj salonoj kaj aliaj vendolokoj en la plej grandaj komercaj centroj kaj flughavenoj. Ĝiaj kosmetikaĵoj baziĝas sur propra produktado, evoluigado de la jam konataj receptoj kaj sendependeco.
Inglot samtempe estas unu el la plej konataj ekzemploj de la internacia sukceso de polaj kosmetikaĵoj, kiuj estas aĉeteblaj en 90 landoj, en pli ol du mil salonoj, vendejoj en komercaj centroj, insulaj standoj, flughavenoj kaj pli ol 200 platformoj de elektronika komerco.
Nun la plimultecan akcipakaĵon aĉetis en la firmao la pola merkatevoluiga fonduso Avallon MBO, kvankam la aktualaj posedantoj restas en la firmaa estraro. Inglot intencas akceli la eksterlandan ekspansion kaj evoluigi la plurkanalan distribuadon de siaj kosmetikaĵoj, utiligante la globskalan merkaton de beligaj produktoj, kies valoro ĝis la 2030-a jaro povas superi 800 miliardojn da dolaroj.
En 2025 Inglot lanĉis 72 novajn vendolokojn en la mondo kaj vastigis la retan distribuadon de siaj produktoj je pliaj komercaj retplatformoj.

El la elsendo 20.09.2026. Legas Pamela – 01′ 55″

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/inglot-kosmetikajoj-el-pollando/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noDe pli ol 40 jaroj la pola kosmetikaĵa marko Inglot akiris firman pozicion sur la kosmetikaĵa merkato. Ĝia ĉefa klientaro troviĝas en Pollando, kie Inglot disponas pri ĉirkaŭ 70 propraj salonoj kaj aliaj vendolokoj en la plej grandaj komercaj centroj kaj flughavenoj. Ĝiaj kosmetikaĵoj baziĝas sur propra produktado, evoluigado de la jam konataj receptoj kaj […]De pli ol 40 jaroj la pola kosmetikaĵa marko Inglot akiris firman pozicion sur la kosmetikaĵa merkato. Ĝia ĉefa klientaro troviĝas en Pollando, kie Inglot disponas pri ĉirkaŭ 70 propraj salonoj kaj aliaj vendolokoj en la plej grandaj komercaj centroj kaj flughavenoj. Ĝiaj kosmetikaĵoj baziĝas sur propra produktado, evoluigado de la jam konataj receptoj kaj […]esperanto,pola,polonia,polskie E_elsendo el la 15.09.2026 https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-15-09-2026/ https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-15-09-2026/#comments Tue, 15 Sep 2026 21:21:16 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44551 En la 1500-a E_elsendo el la 15.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• La hodiaŭa 1500-a E_elsendo de la Pola RetRadio estas aparta okazo por nia Leterkesta programero, kiu i.a. estas inspirita de la gratulmesaĝoj de Wu Guojiang, B-komitatano de UEA, la Prezidanto de Liaoning-a Esperanto-Kultura Klubo (LEKK); de la Honora Prezidanto de IKEF Ĉielismo – WANG Tianyi kaj de Humphrey Tonkin el Usono lige kun la hodiaŭa jubilea E_elsendo el Varsovio.
• Krom elektitaj historiaj datoj komence ni prezentas kulturkronikajn informojn. Hodiaŭ temas pri Eŭropaj Tagoj de la Kultura Heredaĵo, pri la jubileanta Nacia Muzeo en Lublin (orienta Pollando) kaj la ekspozicio en la bjalistoka Muzeo de la Siberiekzilitoj.
• En la E-komunuma segmento ni informas pri  evento omaĝe al la forpasinta ĉi-somere prezidanto de la Akademio de Esperanto – uea.org/gk/1332a1; pri UEA- alvoko kunfesti la septembrajn – Semajno de Paco kaj Tago de la Eŭropaj Lingvoj – uea.org/gk/1331a1.
• Muzike akompanas nin Armel Amiot, kies elektronikan albumeton hodiaŭ – tio estas en lia naskiĝdatreveno – lanĉis Vinilkosmo.
• En la foto akompananta la programinformon prezentiĝas en la kongreseja vestiblo de la 111-a UK en Graz la ĉefredaktoro de la Pola RetRadio en Esperanto. La foton peritan de Jungkee Lee faris Sunera el Koreio.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003. La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso:
https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

.

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/e_elsendo-el-la-15-09-2026/feed/ 4 full 28:58 barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak)noEn la 1500-a E_elsendo el la 15.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • La hodiaŭa 1500-a E_elsendo de la Pola RetRadio estas aparta okazo por nia Leterkesta programero, kiu i.a. estas inspirita de la gratulmesaĝoj de Wu Guojiang, B-komitatano de UEA, la Prezidanto de Liaoning-a Esperanto-Kultura Klubo (LEKK); de la Honora Prezidanto de IKEF Ĉielismo – WANG Tianyi […]En la 1500-a E_elsendo el la 15.09.2026 ĉe www.pola-retradio.org: • La hodiaŭa 1500-a E_elsendo de la Pola RetRadio estas aparta okazo por nia Leterkesta programero, kiu i.a. estas inspirita de la gratulmesaĝoj de Wu Guojiang, B-komitatano de UEA, la Prezidanto de Liaoning-a Esperanto-Kultura Klubo (LEKK); de la Honora Prezidanto de IKEF Ĉielismo – WANG Tianyi […]esperanto,pola,polonia,polskie Nacia Muzeo en Lublino jubileas la 120-jariĝon https://pola-retradio.org/2026/09/nacia-muzeo-en-lublino-jubileas-la-120-jarigon/ https://pola-retradio.org/2026/09/nacia-muzeo-en-lublino-jubileas-la-120-jarigon/#respond Tue, 15 Sep 2026 17:56:11 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44590 La Nacia Muzeo en Lublino solenanta nunjare sian 120-jariĝon estas unu el la plej grandaj muzeoj en la orienta Pollando. Kreita laŭ la iniciato de elstara etnografo kaj lingvisto, Hieronim Łopociński prezentas historiajn objektojn el diversaj branĉoj kiel ekzemple. arto, arkeologio, numismatiko, militakcesoraĵoj, etnografio kaj literaturo. Ĝi havas kvin filiojn en Lublino mem kaj du eksterajn en Kraśnik kaj Nałęczów.
Aktuale en la Muzeo ĝis la 27-a de septembro eblas rigardi preskaŭ 600 japanajn eksponaĵojn en la ekspozicio „La epoko de Samurajoj”. Inspiris ĝin du japanaj samurajaj glavoj el Edo- epoko, kiuj estis registritaj inter la muzeaj kolektoj. La epokon de samurajoj ilustras la menciitaj glavoj, elementoj de samuraja ekipaĵaro, artmetiaĵoj kaj kolekto de japanaj lignogravuraĵoj. Inter la eksponaĵoj troviĝas unuafoje prezentataj objektoj el la kolekto de Peter Janssen el la Samuraja Muzeo en Berlino kaj el aliaj muzeaj centroj en Pollando.
Pasintjare la Nacian Muzeon en Lublino vizitis pli ol 500 mil personoj kaj unu el la plej popularaj estis ekspozicio dediĉita al la kreado de virinoj, entute 133 artistinoj. En 2022 Lublino prezentis la unuan en Pollando ekspozicion dediĉitan al la vivo kaj kreado de unu el la plej elstaraj poldevenaj artistinoj, Tamara Łempicka. Ekde 2023 la Nacia Muzeo en Lublino prezentas ekspozicion dediĉitan al Łempicka kun ŝiaj tolaĵoj speciale aĉetitaj por la muzea kolekto.

El la elsendo 15.09.20l26. Legas Gabi – 02′ 18″

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/nacia-muzeo-en-lublino-jubileas-la-120-jarigon/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noLa Nacia Muzeo en Lublino solenanta nunjare sian 120-jariĝon estas unu el la plej grandaj muzeoj en la orienta Pollando. Kreita laŭ la iniciato de elstara etnografo kaj lingvisto, Hieronim Łopociński prezentas historiajn objektojn el diversaj branĉoj kiel ekzemple. arto, arkeologio, numismatiko, militakcesoraĵoj, etnografio kaj literaturo. Ĝi havas kvin filiojn en Lublino mem kaj du […]La Nacia Muzeo en Lublino solenanta nunjare sian 120-jariĝon estas unu el la plej grandaj muzeoj en la orienta Pollando. Kreita laŭ la iniciato de elstara etnografo kaj lingvisto, Hieronim Łopociński prezentas historiajn objektojn el diversaj branĉoj kiel ekzemple. arto, arkeologio, numismatiko, militakcesoraĵoj, etnografio kaj literaturo. Ĝi havas kvin filiojn en Lublino mem kaj du […]esperanto,pola,polonia,polskie Arpilleras – fadenoj de memoro en la bjalistoka muzeo https://pola-retradio.org/2026/09/arpilleras-fadenoj-de-memoro-en-la-bjalistoka-muzeo/ https://pola-retradio.org/2026/09/arpilleras-fadenoj-de-memoro-en-la-bjalistoka-muzeo/#respond Tue, 15 Sep 2026 17:53:17 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44588 En la Muzeo de Memoro pri Siberiekzilitoj daŭras la portempa ekspozicio „Arpilleras – fadenoj de memoro”, pretigita kunlabore kun la Muzeo de Memoro kaj Homaj Rajtoj en Santiago (Ĉilio).
Arpilleras, tradicia ĉilia metiarto, konsistas el koloraj, teksaj bildoj, kiuj dum la reĝimo de Pinochet akiris plian signifon. Patrinoj, edzinoj, filinoj aŭ fratinoj de personoj arestitaj de Pinochet-reĝimo pere de tiuj teksaĵoj klopodis rakonti pri sia enzorgiĝo pri proksimuloj, pri sufero kaj traŭmato. La teksaĵoj rakontas pri perforto, timo kaj rezisto. La komunaj virinaj renkontoj dediĉitaj al arta laboro helpis ankaŭ al ili fronti la solecon.
Arpilleras atestas hodiaŭ la historian veron kaj estas atesto de rezisto kontraŭ la militista diktaturo de Pinochet, unu el la plej kruelaj en Latina Ameriko, daŭrinta 17 jarojn. Ili estas komunaj al similaj verkoj de Siberiekzilitoj, kiuj – en alia historia epoko, kaj en aliaj cirkonstancoj – klopodis doni ateston pri sia sorto kreante skulptaĵojn, desegnaĵojn kaj aliajn artaĵojn. Tiu klopodo en arta formo emfazi siajn traŭmatajn travivaĵojn estas tre simila kaj tial „Arpilleras – fadenoj de memoro” trovis taŭgan lokon en la Muzeo de Memoro pri Siberiekzilitoj, kie troviĝas ankaŭ ĉi-rilataj verkoj de poloj trude forpelitaj el la hejmlando.

El la elsendo 15.09.2026. Legas Maciek – 01′ 37″

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/arpilleras-fadenoj-de-memoro-en-la-bjalistoka-muzeo/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noEn la Muzeo de Memoro pri Siberiekzilitoj daŭras la portempa ekspozicio „Arpilleras – fadenoj de memoro”, pretigita kunlabore kun la Muzeo de Memoro kaj Homaj Rajtoj en Santiago (Ĉilio). Arpilleras, tradicia ĉilia metiarto, konsistas el koloraj, teksaj bildoj, kiuj dum la reĝimo de Pinochet akiris plian signifon. Patrinoj, edzinoj, filinoj aŭ fratinoj de personoj arestitaj […]En la Muzeo de Memoro pri Siberiekzilitoj daŭras la portempa ekspozicio „Arpilleras – fadenoj de memoro”, pretigita kunlabore kun la Muzeo de Memoro kaj Homaj Rajtoj en Santiago (Ĉilio). Arpilleras, tradicia ĉilia metiarto, konsistas el koloraj, teksaj bildoj, kiuj dum la reĝimo de Pinochet akiris plian signifon. Patrinoj, edzinoj, filinoj aŭ fratinoj de personoj arestitaj […]esperanto,pola,polonia,polskie Eŭropaj Tagoj de la Kultura Heredaĵo https://pola-retradio.org/2026/09/europaj-tagoj-de-la-kultura-heredajo/ https://pola-retradio.org/2026/09/europaj-tagoj-de-la-kultura-heredajo/#respond Tue, 15 Sep 2026 17:49:12 +0000 https://pola-retradio.org/?p=44586 Eŭropaj Tagoj de la Kultura Heredaĵo estas la plej granda eŭropa soci-kultura projekto. Ĝia celo estas popularigi la kulturan heredaĵon, promocii historion kaj identecon de lokaj socioj, reliefigi la komunajn eŭropajn radikojn kaj popularigi la interkulturan dialogon. La Tagoj estas organizataj jam de 30 jaroj dank’ al la komuna iniciato de la Konsilio de Eŭropo kaj la Eŭropa Unio, kiun partoprenas 48 landoj. Pollando partoprenas en ĉi tiu iniciato ekde 1993.
Dum la Tagoj la partoprenantoj povas senpage viziti historiajn objektojn, kiuj normale ne estas libere viziteblaj kaj partopreni multajn porokazajn eventojn – ekspoziciojn, koncertojn, laborrenkontojn, prelegojn.
La nunjara 34-a eldono de la Eŭropaj Tagoj de la Kultura Heredaĵo, okazanta sub la devizo „Estonteco pasinteco. Heredaĵo minacita”, estos inaŭgurita en Pollando en Bielsko Biała en la suda Pollando. Eventoj ligitaj kun ĝi okazos inter la 18-a kaj 20-a de septembro, kaj semajnfine la 26-an kaj 27-an de septembro. La Tagoj servos kiel invito al diskuto pri la respondeco pro la protekto same de historiaĵoj kiel ankaŭ de vivaj tradicioj, kutimoj kaj praktikoj transdonataj de generacio al generacio. Ili estos ankaŭ okazo cerbumi pri reinterpreto de la koncepto de heredaĵo kaj ĝia adapto al la novaj kuntekstoj kulturaj, sociaj kaj teknologiaj.

El la elsendo 15.09.2026. Legas Milada – 02′ 34″

]]> https://pola-retradio.org/2026/09/europaj-tagoj-de-la-kultura-heredajo/feed/ 0 barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka)noEŭropaj Tagoj de la Kultura Heredaĵo estas la plej granda eŭropa soci-kultura projekto. Ĝia celo estas popularigi la kulturan heredaĵon, promocii historion kaj identecon de lokaj socioj, reliefigi la komunajn eŭropajn radikojn kaj popularigi la interkulturan dialogon. La Tagoj estas organizataj jam de 30 jaroj dank’ al la komuna iniciato de la Konsilio de Eŭropo […]Eŭropaj Tagoj de la Kultura Heredaĵo estas la plej granda eŭropa soci-kultura projekto. Ĝia celo estas popularigi la kulturan heredaĵon, promocii historion kaj identecon de lokaj socioj, reliefigi la komunajn eŭropajn radikojn kaj popularigi la interkulturan dialogon. La Tagoj estas organizataj jam de 30 jaroj dank’ al la komuna iniciato de la Konsilio de Eŭropo […]esperanto,pola,polonia,polskie