Pola Retradio en Esperanto

E_elsendo el la 10.06.2026

barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak) — Wed, 10 Jun 2026 19:38:47 +0000

En la 1476-a E_elsendo el la 10.06.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• Bonvenigante la revenantan turisman sezonon ni memorigas nian malnovan felietonon pri la vizitinda pola ĉemara urbo, Puck.
• En la komenca kulturkroniko – post la prezento de elektitaj datoj ligitaj kun 10.06 – ni informas pri interesa pola-hispana projekto ligita kun enscenigo de la opero de Manuel de Falla „Fuego Fatuo”, en kiu li uzis la komponaĵojn de Frederiko Chopin; pri la ekspozicio dediĉita al la karpatrutenaj artistoj en la varsovia Etnografia Muzeo.
• En la E-komunuma segmento ni informas pri la UEA-decido okazigi la 113-an UK-on en Kaŭno, Litovio; pri la ebleco transpreni dum la 111-a UK en Graz antaŭmenditajn verkojn el la libroserva katalogo de UEA: katalogo.uea.org / libroservo@co.uea.org, +31 10 436 1044 ; pri la ebleco mendi E-librojn dank’ al la biblioteka apogo de la familio Bachrich – uea.org/gk/1299a1.
• Muzike akompanas nin Alejandro Cossavella (alinome Ale Kosabela) memoriganta fragmente la kanton pri „Bona Espero” el la eldonita kun Vinilkosmo KD „Civilizacio – Strika Tango”. La programinformon akompanas foto pri kajtsurfado ĉe la plaĝo en Puck : Kryzsztof CC BY-SA 3.0
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003.
• La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso: https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

E_elsendo el la 05.06.2026

barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak) — Fri, 05 Jun 2026 19:50:29 +0000

En la 1475-a E_elsendo el la 05.06.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• La 1-an de junio skuis la E-komunumon informo pri la neatendita forpaso de la eminenta barata esperantisto Probal Dasgupta, la prezidanto de la E-Akademio, eksa du-oficperioda prezidanto de UEA. Ni memorigas lin adiaŭe per nia arkiva interparolo kun li el la Lahtia UK. Pri la forpasinto informis Libera Folio: https://www.liberafolio.org/2026/06/01/forpasis-probal-dasgupta/. En ĝi troviĝas aparta nekrologo de Marc van Oostendorp: https://www.liberafolio.org/2026/06/02/intelektulo-en-neintelektula-mondo/. Apartan Gazetaran Komunikon aperigis UEA: https://uea.org/gk/1303a1.
• En aktualaĵoj hodiaŭ ni informas pri nova fakultato en la Politekniko de Opole ofertanta AI-studojn kaj pri la novaj restoracioj akirintaj Michelin-steletojn post la vizito de Michelin-inspektoroj en Pollando.
• En la scienca rubriko ni parolas pri la kreskanta interesiĝo pri kursoj dediĉitaj al la mana skribado kaj sciencaj argumentoj favore al tiu malnova tradicio surpaperigi niajn pensojn kaj ideojn.
• Muzike ni prezentas infanan kanton, kiun en fb memorigis Lilia Nikolova kun la aparta mesaĝo „Feliĉan estontecon al ĉiuj etuloj, kun la espero, ke ili lernos Esperanton kaj kantos kune en paca kaj amika rondo”. La akompananta la programinformon foto prezentas la Estraron de UEA en aprilo 2008 – De maldekstre: José Antonio Vergara, Hori Jasuo, ĝenerala sekretario Barbara Pietrzak, vicprezidantino Claude Nourmont, prezidanto Probal Dasgupta, vicprezidanto Ranieri Clerici, Loes Demmendaal. Foto de Ziko-C Opera propria CC BY-SA 3.0.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003. La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso: https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

E_elsendo el la 30.05.2026

barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak) — Sat, 30 May 2026 21:03:01 +0000

En la 1474-a E_elsendo el la 30.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• Ĵus aperis oficiale ĉe Vinilkomo la plej nova bitalbumo de Martin & la talpoj, kiun ni bonvenigas ankaŭ per aparta atento donita a ĉiu tiu albumo kaj Martin Wiese mem. Ni citas fragmente du kantojn „La Roko” kaj „La rezisto”.
• En la komenca kulturkroniko – post la prezento de elektitaj datoj ligitaj kun 30.05 – ni informas pri eksterordinara ekspozicio en la Reĝa Kastelo en Varsovio dediĉita al la 400-jariĝo de la Operteatro de la reĝo Vladislavo la 4–a Vasa; pri la daŭranta en Varsovio Internacia Librofoiro; pri la septembra Tago de la Nacia Legado, dum kiu estos legitaj fragmentoj de la nacia dramo „Dziady” (Prauloj) de Adam Mickiewicz.
• En la E-komunuma segmento ni informas pri la ebleco kandidatigi originalajn E-librojn por la Akademia Premio LAŬRO – https://www.akademio-de-esperanto.org/premioj/index.html; pri IKUE-Akademio: https://mallonge.net/ikueakademio2.
• Muzike akompanas nin Martin Wiese kaj la talpoj. La programinformon akompanas la kovrilo de la bitalbumeto „La Roko”.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003.
• La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso: https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

La Tago de la Nacia Legado 2026

barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka) — Sat, 30 May 2026 16:28:06 +0000

Jam de 15 jaroj estas organizata Tago de la Nacia Legado. Ĝi okazas sub la patroneco de la Prezidenta Paro kaj estas organizata de la Prezidenta Kancelario kunlabore kun la Nacia Kulturcentro. En la nuna jaro, la 5-an de septembro, oni legos amasskale la dramon de Adam Mickiewicz „La prapatroj” (Dziady).
Tra la jaroj la Tago transformiĝis de loka evento en eventon okazantan en pli ol 6 mil lokoj en Pollando kaj en la mondo. Ĝi daŭre evoluas pro la de-malsupra socia aktiviĝo, respondanta la iniciaton de la pola Prezidenta Paro. En iu momento la Prezidenta Kancelario komencis prepari specialajn libroeldonojn okaze de la Tago. La nunjara novaĵo estos aŭdiolibro promocianta la eventon en la brila interpreto de polaj aktoroj. Krome la Prezidenta Kancelario pretigas specialan elekton de dramfragmentoj por la plej junaj legantoj. Estas ankaŭ pretigataj podkastoj, lige kun la legota verko, destinitaj por personoj kun vastaj histori-literaturaj konoj kaj impresiĝemo. Unuflanke ili servos al popularigado de la verko, aliflanke kiel materialo riĉiganta per konkreta enhavo, konon pri ĉi tiu verko.
Kiel en la antaŭaj eldonoj de la Tago de la Nacia Legado sendube partoprenos ĝin esperantistaj medioj en la tuta mondo.

El la elsendo 30.05.2026. Legas Pamela – 01′ 46″

https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2026/06/kk_pk_Tago-de-la-Nacia-Legado-2026_016.mp3

La kortega operejo de la reĝo Vladislavo la 4-a

barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka) — Sat, 30 May 2026 16:25:12 +0000

Ĝis la 19-a de julio la 2-a etaĝo de la varsovia Reĝa Kastelo transformiĝis en teatron. Tiel dum tri monatoj la kastelo revenis – post 400 jaroj – al la tradicio de unu el la plej bonaj teatroj en Eŭropo, la kortega operejo de reĝo Vladislavo la 4-a. La ekspozicio daŭranta ekde la mezo de aprilo prezentas pli ol 100 artefaktojn, ligitajn kun la opera teatro ĉe la kortego de la reĝo, devenantajn el polaj kolektoj kaj el eŭropaj institucioj. La ekspozicio enhavas interesajn ekzemplojn de pentroarto kaj grafiko, muzikajn instrumentojn kaj dokumentojn kaj presaĵojn el la epoko. La ekspozicio „Granda spektaklo” rakontas pri tio, kiel ambicia pola reĝo transformis sian kortegon en centron de ravaj spektakloj kaj kiel arto fariĝis grava instrumento de regopovo.
La reĝo Vladislavo la 4–a Vasa la pola reĝo en la jaroj 1632-1648 apartenis al la plej kleraj regantoj de sia epoko. Kiel sublima artamanto li bone komprenis, ke la arto povas servi ne sole al la animo, sed ankaŭ al politiko. Dum sia junulaĝa vojaĝo tra Eŭropo dum kiu li vizitis i.a. Florencon, Romon, Mantuon, Parmon, Venecion kaj Vienon li renkontis la plej modernajn formojn de teatraj spektakloj. Post la reveno li decidis establi similan lokon en Varsovio. Jam en 1628 en la kastelo estis enscenigita la opero „Acis kaj Galateo”, per kiu la kortega teatro komencis funkcii. Baldaŭ post pliaj plukonstruoj kaj novigoj ĝi fariĝis unu el la plej modernaj teatroj en Eŭropo.
Dank’ al la rekonstruaj elementoj kaj multmediaj projekcioj la ekspozicio „Granda spektaklo” proksimigas la funkciadon de la baroka kortega scenejo.

El la elsendo 30.05.2026. Legas Gabi – 02′ 21″

https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2026/06/kk_gk_La-kortega-teatro-de-Vladislavo-la-4-a_0221.mp3

E_elsendo el la 25.05.2026

barbarinella@gmail.com (Barbara Pietrzak) — Mon, 25 May 2026 20:48:09 +0000

En la 1473-a E_elsendo el la 25.05.2026 ĉe www.pola-retradio.org:

• Hodiaŭ en nia fina literatura segmento ni mallonge memorigas tri poemojn de fama estona poetino, tradukistino – Hilda Dresen, difinata kiel la patrino de estonaj esperantistoj. Ŝia 130-a naskiĝdatreveno pasis antaŭ du semajnoj, la 11-an de majo 2026. Ni prezentas ŝiajn tri mallongajn poemojn: Printempe, Nasturcioj, Estus sensence….
• En aktualaĵoj hodiaŭ ni informas pri la nomumita – por la tradukdirektoro en Eŭropa Komisiono – Marcin Stryjecki; pri polaj 100-jaruloj; pri barcelona rifuĝejo por polaj militinfanoj de la 2-a mondmilito.
• En la scienca rubriko ni informas pri sukcesoj de polaj mikologoj, kun kiuj kunlaboras amatoraj fungoplukantoj kaj pri maja kunlabora renkontiĝo de la uniaj altlernejaj bibliotekistoj.
• Muzike ni memorigas fragmente la faman klasikaĵon de George Gershwin en la E-versio, plenumatan de Nikolin’. La apudanta la programinformon foto el pixabay.com rilatas evidente al la unua temo de nia scienca bulteno pri laboro de mikologoj.
• En unuopaj rubrikoj de nia paĝo eblas konsulti la paralele legeblajn kaj aŭdeblajn tekstojn el niaj elsendoj, kio estas tradicio de nia redakcio ekde 2003. La elsendo estas aŭdebla en Jutubo ĉe la adreso: https://www.youtube.com/results?q=pola+retradio&sp=CAI%253D Interalie pere de Jutubo, konforme al individua bezono, eblas rapidigi aŭ malrapidigi la parolritmon de la sondokumentoj; eblas transsalti al ajna serĉata fragmento de la elsendo.

Poloj avanas en esplorado de fungoj

barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka) — Mon, 25 May 2026 16:51:45 +0000

La fungoplukadon en Pollando eblus difini kiel nacian sporton. La konoj de fungoplukantoj ne sole riĉigas nian menuon, sed kiel evidentiĝas, servas ankaŭ al la scienco. Nome poloj amase partoprenas la civitanan projekton FunDive „Amuza Plonĝo”, kadre de kiu estas kolektataj datumoj pri la apero kaj nombreco de diversaj fungospecioj. Laŭ ĉi tiu kriterio Pollando okupas la trian lokon en la mondo, se temas pri la kvanto de kolektitaj fungospecioj, tuj post Italio kaj Finnlando. En la daŭro de la dujara projekto ili kolektis pli ol 5 mil specimenojn.
La nuntempa mikologio frontas gravan defion, ĉar fungoj malgraŭ tio, ke ili formas unu el la plej multnombraj grupoj de organismoj sur la Tero estas malbone priskribitaj en la mondaj datumbazoj pri biodiverseco.
Kiel respondo al tiu demando kreiĝis la internacia projekto FunDive, kunordigata i.a. de la Varsovia Universitato. Ĝi grupigas preskaŭ 40 partnerojn el 30 landoj. Ĝi baziĝas sur tri pilieroj – dispondigado de datumoj el la jam ekzistantaj kolektoj, sekvenciado de DNA kaj civitana klerigo. La engaĝiĝo de amatoroj kaj volontuloj evidentiĝis paŝo celtrafa dank’ al tio, ke ili retrovas valorajn areojn laŭ la natura vidpunkto, kiujn sciencistoj mem ne alirus memstare. Dank’ al tio la observoreto densiĝis, kio ebligas pli bonan mapadon de areoj kun variaj fungospecioj. La kunlaboro superis la atendojn. La plej spektakleca estas malkoro de nekonataj al la scienco specioj de la fungofamilio >Geastraceae<. Estis kolektitaj pli ol 500 ĝiaj provaĵoj en la tuta Eŭropo, inkluzive de terenoj, kie pli frue tiun ĉi fungospecion oni ne notis, kiel Balkanio aŭ Greklando.

El la elsendo 25.05.2026. Legas Pamela – 02′ 33″

https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2026/05/sc_pk_Polaj-mikologoj-kunlaboras-kun-amatoraj-fungoplukantoj_0233.mp3

Bibliotekistoj el la tuta Eŭropo en Kielce

barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka) — Mon, 25 May 2026 16:44:30 +0000

La Universitata Biblioteko en Kielce gastigis la unuan fojon en majo la internacian eventon „Library Staff Week”, Bibliotekistan Kunlaboran Semajnon. Bibliotekistoj el altlernejoj en i.a. Portugalio, Francio, Hispanio kaj Italio dum kvin tagoj lertigis siajn kapablojn kaj interŝanĝis spertojn. Tio konfirmas la fakton, ke nun la altlernejaj bibliotekoj estas ne sole lokoj, en kiuj oni kolektas librojn, sed institucioj, kiuj aktive helpas la laboron de sciencistoj.
Bibliotekista Kunlabora Semajno firmigas ĉi tiun rolon. La pola flanko prezentis siajn solvojn, aparte se temas pri malferma lernado kaj ciferecaj kompetentoj. La bibliotekistoj ne nur konatiĝis kun la aktiveco de la universitato, sed ankaŭ kun Kielce mem kaj vizitis Parkon de Legendoj en la loko Nowa Słupia. Ĝi estas moderna, multmedia eduk-distra centro, kiu proksimigas fabelojn, legendojn kaj folkloron ligitan kun la sanktakruca regiono, en kiu troviĝas la urbo.

El la elsendo 25.05.2026. Legas Pamela – 01′ 26″

https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2026/05/sc_pk_Kunlaboro-de-la-uniaj-bibliotekistoj_0126.mp3

Polo nomumita por la posteno de Direktoro en DGT

barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka) — Mon, 25 May 2026 16:41:43 +0000

Eŭropa Komisiono nomumis polon, Marcin Stryjecki, por la posteno de direktoro pri tradukado en la Direkcio de Skribaj Tradukoj. Tio estas unu el la plej grandaj tradukservoj en la mondo, priservanta la 24 oficialajn lingvojn de la Unio.
Marcin Stryjecki havas pli ol 30-jaran profesian sperton, vastajn kompetentojn pri administrado de grandaj plurlingvaj operacioj kaj pri kunordigado de grandkvantaj komplikaj tradukdosieroj.
Stryjecki ekde 2003, kiel oficisto de la Eŭropa Komisiono, kunlaboris ankaŭ kun aliaj institucioj de la Komisiono kaj kun landaj lingvo-oficejoj, universitatoj kaj profesiaj societoj. Aktuale li estras, en la Ĝenerala Direkcio pri Tradukado, la sekcion pri tradukado kaj redaktado koncerne la anglan lingvon. Pli frue li estis estro de sekcioj en la pola kaj portugala lingvoj.

El la elsendo 25.05.2026. Legas Maciek – 01′ 01″

https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2026/05/w_mj_Polo-nomumita-kiel-direktoro-de-tradukista-sekcio-de-EK_0101.mp3

Azilo por polaj infanoj en Barcelono

barbarinella@gmail.com (Krystyna Grochocka) — Mon, 25 May 2026 16:39:08 +0000

Fine de aprilo (la 24-an) en la Cervantes-instituto en Varsovio finiĝis ciklo de renkontiĝoj dediĉitaj la grupo de polaj infanoj, la viktimoj de la hitlerana germaniga politiko, kiuj en 1946 trovis rifuĝejon en Barcelono.
Tiam al Barcelono venis 125 polaj infanoj, la viktimoj de la germaniga politiko de la 3-a Regno. Dank’ al grafo Józef Potocki kaj pola konsula personalo ili ricevis ŝancon por nova vivo kaj por reakiro de perdita digno.
Lige kun la 80-a datreveno de ĉi tiu evento la Cervantes-instituto en Varsovio kaj la Muzeo de Polaj Infanoj – Viktimoj de Totalismo pretigis ciklon da eventoj proksimigantaj la tiaman diplomatian kuntekston kaj la malfacilan vojon de junaj poloj el germanaj koncentrejoj al Barcelono. La lasta debato okazis sub la titolo „Neatendita azilo. La polaj-hispanaj rilatoj postmilite”.
La eventon partoprenis polaj kaj hispanaj esploristoj. La diskutoj rilatis al eksterlanda politiko de Hispanio post 1945 kaj al klopodoj krei en Barcelono centron por polaj infanoj.
La organizantoj memorigis, ke al la germanigado estis subigitaj ĉirkaŭ 200 mil polaj infanoj, plej ofte kelkjaruloj forŝiritaj de la gepatroj. En centroj en – la okupaciata de germanoj- Pollando ili estis trude germanigataj. Post la milito la pola registro en ekzilo en Londono kaj Pola Ruĝa Kruco retrovis ĉirkaŭ 30 mil tiajn infanojn. Plimulto rapide revenis al Pollando, sed parto de ili daŭre troviĝis en tendaroj por rifuĝintoj en Aŭstrio kaj Germanio. Ĝuste por ili kreiĝis la centro en Barcelono.

El la elsendo 25.05.2026. Legas Maciek – 02′ 02″

https://pola-retradio.org/wp-content/uploads/2026/05/w_mj_Rifugejo-por-polaj-infanaj-militviktimoj-en-Barcelono_0202.mp3